Przy porannym kubku kawy

Gdańsk Medical Academy — A Case of Institutional Amnesia?

There are names that are no longer merely names. They are, inconveniently, memories. And memories — as we know — tend to get in the way of marketing.

For decades, the Medical Academy in Gdańsk meant one thing: a specific public institution, with specific graduates, specific doctors and a reputation built the slow, old‑fashioned way — through work rather than branding. In 2009, it became the Medical University of Gdańsk. The sign changed; the history did not.

Until March 1, 2026.

On that date, the Gdańsk School of Health, after 27 years of being exactly that, suddenly discovered its inner ambition and reinvented itself as the Gdańsk Academy of Applied Medical Sciences.

The university calls it a “natural stage of development.”

Natural?

Perhaps in the same sense in which repainting a bicycle and calling it a motorcycle is “natural.”

Formally, yes. Intellectually, historically, ethically — not so much.

Because this is not about the word “Academy.” Nor even about the word “Medical.” It is about the combination “Gdańsk Medical Academy” — a name that, for decades, meant something very specific in this city.

And now a private institution, previously known as the Gdańsk School of Health, has adopted a name constructed to look almost indistinguishable from that historic identifier.

It is, of course, not the same institution.

Which makes the question even more interesting:

What, exactly, is this name meant to communicate — apart from the obvious?

The Medical University of Gdańsk seems to have noticed the issue. It objected publicly and is considering legal action to protect the “Medical Academy in Gdańsk” brand.

Poland’s Minister of Health, Jolanta Sobierańska‑Grenda, politely called the new name “unfortunate.” A diplomatic way of saying: everyone in Pomerania knows what “Medical Academy” refers to, and it is not this.

And then there is the detail that truly completes the picture:

The Gdańsk Academy of Applied Medical Sciences does not offer a medical degree. Its programmes include nursing, physiotherapy, dietetics, cosmetology, public health and psychology.

All respectable fields. None of them, however, makes you a doctor.

I am not claiming that the name change is a criminal offence. Nor that its graduates are poorly educated — that would require evidence, programme by programme, exam by exam, graduate by graduate.

I am claiming something else.

If an institution with no historical continuity adopts a name built to evoke the most recognisable historic identifier of another institution, it is difficult not to ask whether it is consciously borrowing someone else’s reputation.

And that is not merely semantics.

It is about trust.

In medicine, trust is not decoration. It is capital. A patient should not have to perform a Google‑forensics exercise to determine whether “Gdańsk Medical Academy” is the institution his doctor remembers — or a school that discovered, in 2026, that reputations can be acquired more quickly through nomenclature than through decades of work.

This is why the phrase “institutional deception” — while legally requiring evidence of intent — does not seem entirely out of place as a description of what the name achieves, regardless of what its creators intended.

There is, after all, a simple test:

If the historic reputation of the name “Medical Academy in Gdańsk” had no value whatsoever, why would a new institution need it?

“Applied Medical Sciences” does not answer that question. It merely decorates it.

One can change one’s name. One can build a new brand. One can earn one’s own reputation.

But there is something deeply questionable about a situation in which an institution spends 27 years building itself under one name and then adopts a sign containing almost exactly the name of an institution whose reputation was built by previous generations.

This is no longer a story about higher education.

It is a story about how easily, in Poland, building one’s own brand can be confused with borrowing someone else’s.

And if the Medical University of Gdańsk does take the matter to court, the case will become even more interesting.

Because then a court may have to answer a question the administration did not ask — or preferred not to:

Can a new institution be created and then given a name that draws upon the historical memory, reputation and recognisability of another institution simply because, formally, it is not the same institution?

This is no longer a question about one word.

It is a question of whether academic reputation belongs to those who built it — or whether, in Poland, it can be appropriated as easily as a sign above the door.

___________________________________

Editorial Note

Two texts. Two stories. Two entirely different worlds.

One concerns Donald Tusk's way of choosing people for his political entourage. The other concerns a private university that, in 2026, decided to become the Gdańsk Academy of Applied Medical Sciences.

On the surface, they have nothing in common.

And yet they share something essential: the use of a value one has not oneself created.

In the first text, a person's competence is publicly certified by a political “master of the game” before reality has had a chance to test it. In the second, an institution adopts a name carrying a historical reputation built by another institution.

In both cases, we encounter the same mechanism:

first the sign of value, then — perhaps — the value itself.

And sometimes even the other way around.

First comes the name, the endorsement, the sign or the title, telling the audience: this is someone / this is an institution worthy of trust.

Only afterwards is reality expected to answer the question of whether anything actually stands behind the sign.

This affinity is not accidental.

In the text about the “master of backyard rag-ball”, the problem is the replacement of competence verification by the personal conviction of the person who has the power to choose the players.

In the text about the Gdańsk Medical Academy, the problem is the replacement of building one's own reputation by drawing upon the recognisability of someone else's.

In both cases, then, we are dealing with the same temptation:

if an existing authority can be used, why bother building one from scratch?

One can, of course, regard these as merely two unrelated cases.

One can also see them as fragments of a broader phenomenon: a world in which the sign increasingly substitutes for substance, and the ability to manipulate the sign is gradually confused with the right to the value that sign represents.

And that is precisely why these two texts — although they concern different people, different institutions and different matters — are worth reading together.

Because perhaps the simplest question connecting them is also the most revealing:

Who actually created the value — and who merely learned how to use it?

_________________________________________________

Gdańska Akademia Medyczna — przypadek instytucjonalnej amnezji?

Są nazwy, które przestają być tylko nazwami. Stają się — niestety dla niektórych — pamięcią. A pamięć, jak wiadomo, potrafi przeszkadzać w marketingu.

Przez dekady Akademia Medyczna w Gdańsku oznaczała jedno: konkretną publiczną uczelnię, z konkretnymi absolwentami, konkretnymi lekarzami i reputacją budowaną w sposób staroświecki — pracą, a nie brandingiem. W 2009 roku zmieniła nazwę na Gdański Uniwersytet Medyczny. Szyld się zmienił; historia nie.

Aż do 1 marca 2026 roku.

Tego dnia Gdańska Szkoła Zdrowia, po 27 latach bycia dokładnie tym, czym była, nagle odkryła w sobie ambicję i dokonała reinwencji, przedstawiając się jako Gdańska Akademia Medyczna Nauk Stosowanych.

Uczelnia nazywa to „naturalnym etapem rozwoju”.

Naturalnym?

Być może w takim sensie, w jakim przemalowanie roweru i nazwanie go motocyklem jest „naturalne”.

Formalnie — owszem. Intelektualnie, historycznie, etycznie — niekoniecznie.

Bo tu nie chodzi o słowo „Akademia”. Nie chodzi nawet o słowo „Medyczna”. Chodzi o zestawienie „Gdańska Akademia Medyczna” — nazwę, która przez dekady znaczyła w Gdańsku coś bardzo konkretnego.

A teraz prywatna uczelnia, wcześniej znana jako Gdańska Szkoła Zdrowia, przyjmuje nazwę skonstruowaną tak, by wyglądała niemal identycznie jak historyczny identyfikator tamtej instytucji.

Oczywiście nie jest to ta sama uczelnia.

I właśnie dlatego pytanie staje się jeszcze ciekawsze:

Co dokładnie ta nazwa ma komunikować — poza tym, co oczywiste?

Gdański Uniwersytet Medyczny najwyraźniej uznał sprawę za poważną: zaprotestował publicznie i rozważa kroki prawne w celu ochrony marki „Akademia Medyczna w Gdańsku”.

Minister Zdrowia, Jolanta Sobierańska‑Grenda, określiła nową nazwę jako „niefortunną”. Dyplomatyczny sposób powiedzenia: wszyscy na Pomorzu wiedzą, co oznacza „Akademia Medyczna”, i nie jest to ta uczelnia.

A potem pojawia się szczegół, który dopełnia obraz:

Gdańska Akademia Medyczna Nauk Stosowanych nie kształci lekarzy. W jej ofercie są pielęgniarstwo, fizjoterapia, dietetyka, kosmetologia, zdrowie publiczne i psychologia.

Kierunki jak najbardziej szanowane. Żaden z nich jednak nie czyni z nikogo lekarza.

Nie twierdzę, że zmiana nazwy jest przestępstwem. Nie twierdzę też, że absolwenci są źle wykształceni — to wymagałoby dowodów, kierunek po kierunku, egzamin po egzaminie, absolwent po absolwencie.

Twierdzę coś innego.

Jeśli instytucja bez historycznej ciągłości przyjmuje nazwę skonstruowaną tak, by wywoływać skojarzenie z najbardziej rozpoznawalnym identyfikatorem innej uczelni, trudno nie zapytać, czy świadomie korzysta z cudzej reputacji.

A to nie jest już kwestia semantyki.

To kwestia zaufania.

W medycynie zaufanie nie jest ozdobą. Jest kapitałem. Pacjent nie powinien musieć prowadzić śledztwa w Google, żeby ustalić, czy „Gdańska Akademia Medyczna” to uczelnia, którą pamięta jego lekarz — czy szkoła, która odkryła w 2026 roku, że reputację można zdobyć szybciej poprzez nazewnictwo niż poprzez dekady pracy.

Dlatego określenie „instytucjonalne wprowadzanie w błąd” — choć prawnie wymagałoby dowodu intencji — nie wydaje się całkowicie nie na miejscu jako opis efektu, jaki ta nazwa wywołuje, niezależnie od tego, co jej twórcy mieli na myśli.

Istnieje zresztą prosty test:

Gdyby historyczna reputacja nazwy „Akademia Medyczna w Gdańsku” nie miała żadnej wartości, po co nowej uczelni byłaby potrzebna?

„Nauki stosowane” nie odpowiadają na to pytanie. One je jedynie dekorują.

Można zmienić nazwę. Można stworzyć nową markę. Można zbudować własną reputację.

Ale jest coś głęboko wątpliwego w sytuacji, w której instytucja przez 27 lat buduje się pod jedną nazwą, a potem przyjmuje szyld zawierający niemal dokładnie nazwę uczelni, której reputację tworzyły poprzednie pokolenia.

To nie jest już opowieść o szkolnictwie wyższym.

To opowieść o tym, jak łatwo w Polsce pomylić budowanie własnej marki z pożyczaniem cudzej.

A jeśli Gdański Uniwersytet Medyczny rzeczywiście skieruje sprawę do sądu, zrobi się jeszcze ciekawiej.

Bo wtedy sąd będzie musiał odpowiedzieć na pytanie, którego administracja nie zadała — albo nie chciała zadać:

Czy można stworzyć nową instytucję i nadać jej nazwę korzystającą z historycznej pamięci, reputacji i rozpoznawalności innej uczelni tylko dlatego, że formalnie nie jest tą samą instytucją?

To nie jest już pytanie o jedno słowo.

To pytanie o to, czy reputacja akademicka należy do tych, którzy ją zbudowali — czy też w Polsce można ją przejąć równie łatwo, jak szyld nad drzwiami.

_______________________________________

Nota redakcyjna

Dwa teksty. Dwie sprawy. Dwa zupełnie różne światy.

Jeden dotyczy politycznego sposobu dobierania ludzi przez Donalda Tuska, drugi — nazwy prywatnej uczelni, która w 2026 roku postanowiła zostać Gdańską Akademią Medyczną Nauk Stosowanych.

Władze uczelni - Gdańska Akademia Medyczna Nauk Stosowanych

Pozornie nie mają ze sobą nic wspólnego.

A jednak łączy je coś istotnego: stosunek do wartości, której samemu się nie wytworzyło.

W pierwszym tekście chodzi o człowieka, którego kompetencje zostają publicznie poświadczone przez politycznego „mistrza gry”, zanim rzeczywistość zdąży je zweryfikować. W drugim — o instytucję, która sięga po nazwę niosącą historyczną reputację zbudowaną przez inną instytucję.

W obu przypadkach pojawia się więc ten sam mechanizm:

najpierw znak wartości, później — być może — sama wartość.

A czasem nawet odwrotnie.

Najpierw nazwisko, rekomendacja, szyld czy tytuł, które mają powiedzieć odbiorcy: to jest ktoś / to jest instytucja godna zaufania.

Dopiero później rzeczywistość ma odpowiedzieć na pytanie, czy za tym znakiem rzeczywiście coś się znajduje.

To powinowactwo nie jest przypadkowe.

W tekście o „mistrzu gry w podwórkową szmaciankę” problemem jest zastąpienie weryfikacji kompetencji osobistym przekonaniem człowieka, który ma władzę wybierania zawodników.

W tekście o Gdańskiej Akademii Medycznej problemem jest zastąpienie budowania własnej reputacji wykorzystaniem rozpoznawalności reputacji cudzej.

W obu przypadkach chodzi więc o tę samą pokusę:

skoro można wykorzystać istniejący autorytet, po co mozolnie go budować?

Można oczywiście uznać, że są to tylko dwa odrębne przypadki.

Można też zobaczyć w nich fragment większego zjawiska: świata, w którym znak coraz łatwiej zastępuje substancję, a umiejętność posługiwania się znakiem zaczyna być mylona z prawem do wartości, którą ten znak oznacza.

I właśnie dlatego te dwa teksty — choć dotyczą różnych ludzi, różnych instytucji i różnych spraw — warto czytać razem.

Bo być może pytanie, które łączy je najpełniej, brzmi banalnie:

kto rzeczywiście stworzył wartość — a kto tylko nauczył się z niej korzystać?