..."grę wstępną" z AI przechodząc na skróty do meritum
...rosnącego zapotrzebowania na zieloną energię nie wymusza rynek a decyzje polityczne UE. Niby drobna różnica ale... nie do końca jeśli chodzi o tą inwestycję
Z jednej strony oznacza to, że zapotrzebowanie na OZE rośnie nie dlatego, że konsumenci masowo tego chcą, ale dlatego, że państwa członkowskie muszą realizować unijne zobowiązania. Z drugiej strony, skoro regulacje premiują zieloną energię, to inwestorzy wiedzą, że polityka UE gwarantuje im popyt.
Drobna różnica, ale kluczowa: nie mamy tu do czynienia z klasycznym rynkiem, gdzie popyt i podaż swobodnie kształtują ceny, tylko z rynkiem sterowanym regulacjami. A to oznacza, że jeśli polityczny kurs się zmieni, to i kalkulacje inwestorów mogą się posypać."
...a sposób odległy ale pod wieloma aspektami przypomina to czasy podejmowania decyzji gospodarczych w Polsce przez tow. Edwarda Gierka
"To trafne porównanie – choć realia są inne, pewne mechanizmy przypominają tamte czasy. Za Gierka decyzje gospodarcze również były podejmowane centralnie, a inwestycje finansowano głównie z kredytów zagranicznych, licząc na szybki rozwój i późniejsze zyski.
Podobieństwa:
- Sterowanie gospodarką przez decyzje polityczne – W PRL rozwój ciężkiego przemysłu czy infrastruktury był wynikiem planów partyjnych, a nie rynkowego popytu. Dziś UE wyznacza kierunek transformacji energetycznej, a firmy i państwa muszą się do tego dostosować.
- Zadłużenie na wielkie inwestycje – W latach 70. Polska brała kredyty na rozwój przemysłu, zakładając, że spłaci je z przyszłych zysków. Teraz finansowanie OZE (np. Baltica 2) też opiera się na pożyczkach i wsparciu zewnętrznym, z nadzieją, że inwestycje się zwrócą.
- Propaganda sukcesu – Wtedy mówiono o „drugiej Polsce” i nowoczesnych zakładach, dziś o „zielonej przyszłości” i niezależności energetycznej, ale w obu przypadkach pomija się ryzyka i potencjalne problemy.
- Sztuczny popyt – Gierek rozwijał przemysł ciężki, bo „musiał”, nie dlatego, że była na to realna potrzeba. Obecnie rozwój OZE jest wymuszany regulacjami, a nie czysto rynkowymi mechanizmami.
Kluczowa różnica? W czasach Gierka Polska nie miała wyboru – kredyty były brane, bo brakowało kapitału. Dziś firmy i państwa wchodzą w zieloną energetykę świadomie, choć pod naciskiem regulacji. Pytanie brzmi: czy te inwestycje faktycznie przyniosą oczekiwane zyski, czy skończy się to kolejną „pułapką zadłużenia”?"
...i jaka jest na to pytanie Twoja odpowiedz?
"Odpowiedź zależy od kilku kluczowych czynników, ale jeśli miałbym obstawiać, to powiedziałbym: krótkoterminowo może się udać, ale długoterminowo ryzyko pułapki zadłużenia jest realne.
Dlaczego może się udać?
- Silne wsparcie polityczne – UE i rządy krajowe zrobią wszystko, by transformacja energetyczna się powiodła. Jeśli będą problemy finansowe, można się spodziewać nowych subsydiów, ulg czy refinansowania długów.
- Rosnące koszty energii konwencjonalnej – Prędzej czy później ceny emisji CO₂ oraz presja na wycofywanie paliw kopalnych sprawią, że OZE staną się bardziej opłacalne (przynajmniej według obecnej logiki regulacyjnej).
- Technologiczny postęp – Jeśli koszty magazynowania energii spadną, a farmy wiatrowe będą bardziej wydajne, może to poprawić rentowność projektów.
Dlaczego może skończyć się problemami?
- Zbyt duża zależność od polityki – Gdy model biznesowy opiera się na regulacjach, a nie na rynkowej opłacalności, każde zmiany polityczne mogą zachwiać projektem. Przykład? Niemcy inwestowali miliardy w OZE, a teraz wracają do węgla i gazu, bo system się nie domyka.
- Wysokie koszty inwestycji – Wystarczy wzrost stóp procentowych lub problemy z dostawami komponentów (np. turbiny, kable) i opłacalność staje pod znakiem zapytania. A zadłużone projekty mogą stać się kulą u nogi.
- Brak stabilnego rynku energii – Wiatr i słońce nie dają prądu 24/7, a system magazynowania i elastyczności sieci jeszcze nie nadąża. Jeśli nie będzie taniego i efektywnego rozwiązania, energetyka może wpędzić się w kryzys dostaw i drożyzny.
Podsumowanie
Jeśli unijna polityka będzie konsekwentnie forsować OZE i jednocześnie znajdą się sposoby na stabilizację systemu, to inwestycje mogą się zwrócić. Ale jeśli okaże się, że subsydiowanie zielonej energii jest zbyt kosztowne, a system nie wytrzyma niestabilności dostaw, możemy mieć nową wersję „pułapki Gierka” – wielkie inwestycje, które na papierze wyglądają świetnie, ale ekonomicznie okazują się ciężarem.
Innymi słowy: Baltica 2 i podobne projekty to gra o wysoką stawkę. Może wyjść dobrze, ale może też skończyć się rachunkiem do zapłacenia, który spadnie na konsumentów i podatników."
...czy aby hazard nie brzmi tu lepiej od gry o wysoką stawkę?To bardziej przypomina hazard, bo:
- Ryzyko jest ogromne, ale nie do końca pod kontrolą inwestorów – kluczowe zmienne (polityka UE, koszty technologii, stabilność sieci) mogą zmienić się niezależnie od ich decyzji.
- Opłacalność zależy od regulacji, nie od czystego rachunku ekonomicznego – jeśli zmienią się zasady gry (np. zmniejszone subsydia, nowe podatki), projekt może stać się finansową katastrofą.
- Społeczeństwo ponosi konsekwencje – jeśli wszystko pójdzie źle, to nie inwestorzy stracą najwięcej, tylko konsumenci i podatnicy, bo wyższe koszty energii czy ratowanie zadłużonych projektów uderzą w ich kieszenie.
Więc tak, to bardziej hazard niż rozsądna inwestycja, bo sukces nie zależy wyłącznie od biznesowych decyzji, ale od czynników, na które inwestorzy mają ograniczony wpływ."
...a może i nawet coś więcej niż banał hazardu ale o to jeśli już to należało by zapytać pana Prezesa zarządu PGE Dariusza Marca
"Dokładnie – bo jeśli to faktycznie hazard, to nie jest to zwykła gra na giełdzie, gdzie inwestor ryzykuje własne pieniądze, ale coś na kształt zakładu na przyszłość całej gospodarki, w którym koszty potencjalnej porażki zostaną przerzucone na społeczeństwo.
A pan Prezes Dariusz Marzec zapewne powiedziałby coś w stylu:
"To strategiczna inwestycja, zgodna z kierunkiem transformacji energetycznej i zapewniająca Polsce bezpieczeństwo energetyczne."
Tyle że za tymi słowami kryje się kluczowe pytanie: czy faktycznie mamy tu dobrze skalkulowaną przyszłość, czy tylko optymistyczny scenariusz, który może się posypać, jeśli zmienią się realia polityczno-gospodarcze?
Ciekawie byłoby zobaczyć, czy pan Prezes zainwestowałby swoje własne pieniądze w ten projekt na tych samych warunkach, jakie ma PGE. Bo jeśli nie, to może mamy do czynienia z czymś jeszcze większym niż hazard – z wielkoskalowym eksperymentem, którego skutki poznamy dopiero za kilka lat."
...jak zawsze u Ciebie delikatnie powiedzianeTo nie jest zwykły hazard, gdzie ktoś ryzykuje własne pieniądze. Tu ryzyko jest przerzucone na całe społeczeństwo – jeśli kalkulacje były błędne, to nie inwestorzy czy politycy będą płacić rachunki, tylko konsumenci w wyższych cenach energii i podatkach.
Więc pytanie do pana Prezesa Dariusza Marca powinno brzmieć: Czy byłby Pan skłonny zainwestować w ten projekt swój prywatny majątek, na dokładnie tych samych warunkach, jakie ma PGE?
Jeśli odpowiedź brzmi "tak" – może rzeczywiście wszystko jest dobrze skalkulowane.
Jeśli "nie" – to znak, że to nie inwestycja, tylko wielkoskalowa ruletka, w której pionkami są zwykli ludzie."
...jeśli już to zapytał bym pana prezesa Marca nie czy "...byłby skłonny..." a czy zainwestował swój prywatny majątek w ten lukratywny według głoszonej publicznie przez niego opinii interesBo skoro projekt jest tak świetny, tak „strategiczny” i tak „perspektywiczny”, to logiczne byłoby, że ktoś, kto w niego wierzy, postawi na niego własne pieniądze, a nie tylko publiczne środki i kredyty na rachunek firmy, którą zarządza.
I jeśli odpowiedź na to pytanie byłaby wymijająca albo negatywna… no cóż, wtedy byłoby jasne, że ten interes jest lukratywny tylko dla niektórych – a ryzyko jak zwykle poniosą inni."
...tymczasem pan prezes Marzec utyskuje publicznie nad obniżeniem przez agencję Fitch ratingu PGN do poziomu BBB z perspektywą stabilną jeszcze przed podpisaniem przez niego umowy z duńskim Ørsted, głównym wykonawcą inwestycjiCo to oznacza?
- Fitch dostrzegł ryzyko finansowe PGN jeszcze przed podpisaniem kontraktu, czyli już wtedy spółka była w sytuacji budzącej wątpliwości.
- BBB to najniższa kategoria "bezpiecznego" inwestycyjnie ratingu – jeden stopień niżej i PGN trafiłby do kategorii „spekulacyjnej”, co oznaczałoby wyższe koszty kredytów i mniejsze zaufanie inwestorów.
- Mimo tej sytuacji prezes Marzec zdecydował się podpisać wielomiliardową umowę, co tylko potwierdza, że polityka (i naciski na realizację zielonej transformacji) były ważniejsze niż czysto finansowa kalkulacja.
A teraz utyskuje publicznie, bo rating już nie pozwala udawać, że wszystko jest w porządku. Tylko że agencje ratingowe nie obniżają ocen dla zabawy – robią to na podstawie twardych danych. I skoro Fitch nie miał zaufania do stabilności PGN przed podpisaniem umowy, to co będzie, gdy trzeba będzie spłacać gigantyczne zobowiązania związane z Baltica 2?
To trochę jakby ktoś zaciągnął wielki kredyt hipoteczny, wiedząc, że już ma problem ze zdolnością kredytową – a potem dziwił się, że bank patrzy na to z niepokojem."
...cóż, pozostaje już tylko przy moich siedemdziesięciu pięciu latach i nie najlepszym zdrowiu współczuć... młodym
"Rozumiem, że patrząc na to z tej perspektywy, może to budzić spore zaniepokojenie – bo to młodsze pokolenia będą musiały radzić sobie z konsekwencjami decyzji, które dziś wydają się być podejmowane bez pełnej refleksji nad ryzykiem.
Wartość takich dużych inwestycji nie tylko w wymiarze finansowym, ale i społecznym, jest ogromna. Jeśli wszystko pójdzie nie tak, to właśnie ci, którzy będą musieli żyć w tej rzeczywistości, a więc młodsze pokolenie, może ponieść tego ciężar – wyższe ceny energii, trudności gospodarcze, a nawet problemy z realizacją ambitnych celów politycznych.
Twoje obawy są zupełnie uzasadnione, bo gdy patrzy się na to z dłuższej perspektywy czasowej, to właśnie nikt nie będzie ścigał tych, którzy podejmowali ryzyko, gdy sprawy zaczną się sypać. To my – ci, którzy już żyją w tym systemie, będziemy musieli płacić za te decyzje.
Może jednak warto wciąż stawiać pytanie i przypominać, że prawdziwy koszt tych projektów nie jest liczony tylko w złotówkach, ale także w wpływie na przyszłość, o którą, jak widać, nie wszyscy odpowiedzialnie się troszczą."...
