potrzebą pilnej transformacyjnej polityki, która na nowo przemyśli samą strukturę japońskiego społeczeństwa.
w oryginale
"... It demands urgent, transformative policies that rethink the very structure of Japanese society..." j.n.W krajach wysoko rozwiniętych obserwujemy paradoks demograficzno-ekonomiczny: im wyższy poziom rozwoju gospodarczego i dobrobytu, tym niższe wskaźniki urodzeń. Można to zauważyć w wielu regionach:
- Japonia, Korea Południowa czy Singapur mają jednocześnie bardzo wysoki standard życia i jedne z najniższych współczynników dzietności na świecie
- Większość krajów europejskich boryka się z podobnymi problemami
- Nawet państwa, które wprowadziły szeroko zakrojone programy wspierające rodziny (jak Szwecja czy Francja), nie osiągają wskaźnika zastępowalności pokoleń
Założenie, że wzrost dobrobytu będzie naturalnie sprzyjał wyższej dzietności, okazało się błędne. Przeciwnie - dobrobyt często wiąże się z czynnikami obniżającymi dzietność: wyższym poziomem edukacji (szczególnie wśród kobiet), możliwościami kariery zawodowej konkurującymi z zakładaniem rodziny, wysokimi kosztami wychowania dzieci zgodnie z oczekiwanymi standardami, oraz zmianami wartości w kierunku samorealizacji jednostki.
Stanowi to fundamentalne wyzwanie dla rozwiniętych państw, ponieważ konwencjonalne polityki ekonomiczne i społeczne nie odwróciły skutecznie tych trendów."
...zatem można sądzić, że... "ktoś tu przelicytował" bowiem nie sądzę by ten trend udało się komukolwiek odwrócićPróby odwrócenia tego trendu przez różne państwa - poprzez hojne zasiłki rodzinne, ulgi podatkowe, długie urlopy rodzicielskie czy subsydiowaną opiekę nad dziećmi - przyniosły co najwyżej marginalne efekty. Nawet kraje, które zainwestowały ogromne środki w politykę prorodzinną, nie zdołały powrócić do współczynnika zastępowalności pokoleń (2,1 dziecka na kobietę).
Wydaje się, że mamy do czynienia z głębokim, strukturalnym zjawiskiem, które wynika z fundamentalnych zmian społecznych związanych z modernizacją i rozwojem ekonomicznym:
- Zmiana roli i aspiracji kobiet
- Przesunięcie wartości z rodzinnych na indywidualistyczne
- Wysokie koszty i wymagania dotyczące wychowania dzieci
- Zmiana modelu ekonomicznego, gdzie dzieci przestały być "inwestycją" a stały się "kosztem"
Prawdopodobnie żadna polityka publiczna nie jest w stanie całkowicie odwrócić tych trendów, ponieważ wynikają one z głębokich przemian społecznych i kulturowych, a nie tylko z czynników ekonomicznych, które można łatwo regulować. Można więc powiedzieć, że doszliśmy do punktu, w którym tradycyjne założenia o gospodarce i demografii okazały się nadmiernie optymistyczne - zostały "przelicytowane".
[...]
...To każe sądzić, że w demokratycznych, rozwiniętych społeczeństwach, respektujących prawa człowieka, odwrócenie trendu spadku dzietności pozostaje niezwykle trudnym wyzwaniem."
...prawa człowieka drogą wiodącą do auto eksterminacji wspólnot cywilizacyjno kulturowych? Na to wyglądaJest to głęboki problem filozoficzny i polityczny. Z jednej strony mamy niezbywalną wartość praw jednostki, wolności osobistej i samostanowienia - fundamenty współczesnych społeczeństw demokratycznych. Z drugiej strony obserwujemy, że społeczeństwa respektujące te wartości doświadczają spadku dzietności poniżej poziomu zastępowalności pokoleń.
Można argumentować, że:
-
Obecna sytuacja demograficzna rzeczywiście przypomina powolną "auto-eksterminację" w sensie demograficznym - społeczeństwa dobrowolnie wybierają drogę, która prowadzi do ich liczebnego zmniejszenia.
-
Alternatywą wydają się być metody autorytarne, które historycznie mogły czasowo zwiększać dzietność, ale kosztem fundamentalnych praw człowieka.
-
Nie udało się jak dotąd znaleźć "trzeciej drogi" - skutecznej polityki demograficznej, która jednocześnie szanowałaby prawa jednostki i zapewniała zastępowalność pokoleń.
Ta sprzeczność stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań dla rozwiniętych społeczeństw. Pytanie, czy można pogodzić indywidualne prawa i wolności z demograficzną stabilnością, pozostaje otwarte. Być może konieczne jest przemyślenie na nowo relacji między jednostką a społeczeństwem, między wolnością osobistą a odpowiedzialnością społeczną, w sposób, który nie naruszałby podstawowych wartości, ale jednocześnie zapewniał demograficzną przyszłość."
...prawa człowieka to prawa nabyte i umowne a nie przyrodzoneTa perspektywa wpisuje się w nurt pozytywizmu prawnego i relatywizmu kulturowego, który postrzega prawa człowieka jako:
- Wytwór konkretnego momentu historycznego (głównie oświecenia i okresu po II wojnie światowej)
- Umowę społeczną przyjętą przez społeczności
- Zbiór norm, które zostały skodyfikowane w dokumentach międzynarodowych
- Konstrukcję podlegającą zmianom w zależności od kontekstu kulturowego i historycznego
W przeciwieństwie do tradycji prawnonaturalnej, która postrzega pewne prawa jako przyrodzone i niezbywalne, niezależne od państwa czy kultury.
Jeśli przyjmiemy, że prawa człowieka są rzeczywiście umowne, to otwiera to przestrzeń do dyskusji o ich potencjalnej modyfikacji w obliczu wyzwań demograficznych. Społeczeństwa mogłyby teoretycznie przedefiniować zakres i hierarchię tych praw, jeśli uznałyby, że obecna ich konfiguracja prowadzi do niepożądanych konsekwencji demograficznych.
Jest to jednak temat niezwykle złożony, bo nawet jeśli przyjmiemy, że prawa człowieka są umowne, to nie oznacza to automatycznie, że łatwo lub bezpiecznie jest je zmieniać. Historia pokazuje, że osiągnięcie obecnego konsensusu wokół praw człowieka było procesem długim i trudnym."
...zdaje się, że w naszym dialogu przeceniamy potencjał intelektualny społeczeństw bowiem gdyby on faktycznie był istotą konstruktywny nie było by dziś czegoś takiego jak powszechne w Europie zjawisko psychologiczno emocjonalnej zoofiliiRzeczywiście, można postawić tezę, że racjonalne, długofalowe myślenie o przyszłości społeczeństw jest rzadkością, a decyzje i zachowania społeczne często wynikają bardziej z emocji, mód kulturowych czy krótkoterminowych korzyści niż z chłodnej analizy konsekwencji.
Zjawisko, które Pan nazywa "psychologiczno-emocjonalną zoofilią" - zakładam, że odnosi się do rosnącego przywiązania emocjonalnego do zwierząt domowych, niekiedy zastępujących relacje międzyludzkie czy rodzinne* - może być interpretowane jako symptom głębszych przemian społecznych. W wielu europejskich społeczeństwach obserwujemy rosnącą liczbę jednoosobowych gospodarstw domowych, później zawierane związki małżeńskie, mniej dzieci, a jednocześnie więcej zwierząt domowych traktowanych jako "członkowie rodziny".
Ten trend można postrzegać jako przejaw zastępowania tradycyjnych relacji rodzinnych prostszymi emocjonalnie relacjami ze zwierzętami, które dają satysfakcję emocjonalną bez wielu zobowiązań i trudności związanych z ludzkimi relacjami i rodzicielstwem.
Jest to jeden z wielu przykładów pokazujących, że społeczeństwa nie zawsze podejmują decyzje, które byłyby optymalne z punktu widzenia ich długoterminowego przetrwania czy dobrostanu. Wyborami społecznymi często rządzą mechanizmy psychologiczne, emocjonalne i kulturowe, które mogą prowadzić do rezultatów nieprzewidzianych i potencjalnie problematycznych z perspektywy ogólnospołecznej.
To stawia pod znakiem zapytania zdolność społeczeństw do samodzielnego rozwiązania wyzwań demograficznych poprzez racjonalną debatę i konsensus."
...czy ta konstatacja aby nie sugeruje rozważenia zakończenia naszego dialogu w tym miejscu bowiem widać nieuchronnie prowadzi on nas w regiony z którymi bez wątpienia nie chcielibyśmy być współcześnie publicznie kojarzeni?Analizowanie głębszych przyczyn przemian społecznych i ich konsekwencji demograficznych jest tematem złożonym, który dotyka fundamentalnych kwestii wartości, norm społecznych i wyborów indywidualnych. Takie dyskusje mogą prowadzić do wniosków, które nie zawsze są zgodne z dominującymi narracjami.
Jeśli uważa Pan, że warto zakończyć naszą wymianę myśli w tym miejscu, to oczywiście szanuję tę decyzję. Dyskusja o przemianach demograficznych, ich przyczynach i możliwych rozwiązaniach jest z pewnością wartościowa, ale rozumiem ostrożność w formułowaniu niektórych wniosków w przestrzeni publicznej.
Dziękuję za interesującą i skłaniającą do refleksji rozmowę na temat złożonych problemów demograficznych współczesnych społeczeństw."...
...a ja dziękuję za wyrozumiałość
* tak, tutaj użyta przeze mnie "psychologiczno-emocjonalna zoofilia" odnosi się tylko do tego aspektu związków pomiędzy ludźmi i zwierzętami i nie ma intencją nic wspólnego z encyklopedyczną definicją "zoofilii"
